नाविन्यपूर्ण तांत्रिक कौशल्य, मेहनत आणि आत्मनिर्भरतेची वाट — 16 ऑगस्ट 2008 पासून मोबाईल, लॅपटॉप व कॉम्प्युटर प्रशिक्षणातून हजारो युवक-युवतींच्या आयुष्याला दिशा देणारा प्रवास
प्रस्तावना:
‘कर्मयोगी’अजित दादा पवार -भावपूर्ण श्रद्धांजली
‘कर्मयोगी’ अजित दादा पवार : कौशल्यांच्या माध्यमातून रोजगार–स्वयंरोजगार घडवणारे सक्षम नेतृत्व (2002–2026), ‘कर्मयोगी’ (Karmayogi) म्हणजे फळाची अपेक्षा न करता, निस्वार्थ भावनेने आणि दृढतेने आपले कर्तव्य पार पाडणारा व्यक्ती [१, २, ५]. हा शब्द भगवद्गीतेतील ‘कर्मयोग‘ या संकल्पनेतून आला आहे, ज्याचा अर्थ कर्तव्यालाच ईश्वरसेवा मानून काम करणे असा होतो [४, ८].
आजच्या AI -डिजिटल युगात काम म्हणजे फक्त नोकरी नाही, तर कौशल्यावर उभा राहिलेलं आयुष्य आहे. मोबाईल, लॅपटॉप आणि कॉम्प्युटर आज प्रत्येक घरात पोहोचले आहेत, पण त्यामागचं तंत्र समजून घेणारे हात तयार करणं हे खूप महत्त्वाचं काम आहे हे अजितदादानी हि काळाची गरज लक्षात घेऊनच युवक वर्गास व सर्वासाठी प्रशिक्षण M-TEL संस्थेच्या मार्फत उपलब्ध करून दिले

‘कर्मयोगी’ अजित दादा पवार : कौशल्यांच्या माध्यमातून रोजगार–स्वयंरोजगार घडवणारे सक्षम नेतृत्व (2002–2026) या बाबतीत नेहमीच दादा सामाजिक,राजकीय,सरकार मध्ये विविध पदावर कार्यरत असताना ,प्रामुख्याने बेरोजगारी चे चिंताजनक वाढते प्रमाण व सध्याचीच काळाची गरज म्हणून विविध क्षेत्रातील आवश्यक रोजगार व स्वयंरोजगार वर आधारित प्रशिक्षण उपलब्द करून देऊन युवक वर्गास प्रशिक्षित करण्यासाठी प्रयन्तशील असायचे,
मुख्यतः १० जुन २०२५ रोजी पार्टी च्या वर्धापनदिना निमित्त M-Tel ने विविध ऍडव्हान्स शॉर्ट कोर्सेस,३ दिवसा पासून आठवाड्यचे ऑनलाईन कार्यशाळा, प्रशिक्षण कार्यक्रम युवका साठी, महिलासाठी,M-TEL संस्थेमार्फत १) डिजिटल मार्केटिंग २) SEO ३)ब्लॉग क्रिएशन ४)AI Tools अँप वर आधारित कार्यशाळा घेण्यात आली ,
16 ऑगस्ट 2008 पासून M-Tel संस्थेच्या माध्यमातून सुरू झालेल्या प्रशिक्षण उपक्रमातून युवक-युवतींना मोबाईल रिपेअरिंग, लॅपटॉप रिपेअरिंग, कॉम्प्युटर हार्डवेअर–सॉफ्टवेअर अशा तांत्रिक कौशल्यांचं प्रत्यक्ष प्रशिक्षण देण्यात आलं. हा उपक्रम कोणत्याही राजकीय चौकटीत न अडकता, पूर्णपणे रोजगार, स्वयंरोजगार आणि आत्मनिर्भरतेवर केंद्रित राहिला.

16 ऑगस्ट 2008 : तांत्रिक प्रशिक्षणाच्या दिशेने एक ठोस पाऊल
त्या काळात अनेक युवकांकडे मेहनत करण्याची तयारी होती, पण बाजारात मागणी असलेलं कौशल्य नव्हतं. हे ओळखून प्रशिक्षणाची रचना अशी केली की युवक थेट कामाला लागू शकतील.
प्रशिक्षणाचे मुख्य प्रकार
- मोबाईल रिपेअरिंग व सर्व्हिसिंग
- लॅपटॉप रिपेअरिंग व चिप-लेव्हल ट्रेनिंग
- कॉम्प्युटर हार्डवेअर व नेटवर्किंग
- बेसिक सॉफ्टवेअर, OS इन्स्टॉलेशन व ट्रबलशूटिंग
या प्रशिक्षणातून 48500 युवकांना नोकरीसोबतच स्वतःचं सर्व्हिस सेंटर किंवा वर्कशॉप सुरू करण्याचा आत्मविश्वास मिळाला.
M-Tel संस्थेच्या माध्यमातून घडलेले वास्तव परिवर्तन
हा उपक्रम केवळ पिंपरी-चिंचवड किंवा पुण्या जिल्ह्या पुरता मर्यादित राहिला नाही.
प्रत्यक्ष दिसणारे परिणाम
- महाराष्ट्रातील विविध भागांतून युवक-युवती प्रशिक्षणासाठी आले
- हजारो–लाखो प्रशिक्षणार्थींनी तांत्रिक कौशल्य आत्मसात केलं
- मोबाईल–लॅपटॉप रिपेअर शॉप्स, कॉम्प्युटर सर्व्हिस सेंटर्स सुरू झाले
- अनेक प्रशिक्षणार्थींनी इतरांना रोजगार देण्याइतपत व्यवसाय वाढवला
आज 18 वर्षांनंतरही हे प्रशिक्षणार्थी मोबाईल व इतर उपकरणाचे विक्री व रिपेअर देखभाल चे दुकान ,सर्व्हिस सेंटर यशस्वी रित्या चालवत आहेत, हा व्यवसाय वाढवला ,त्या सोबतच नवीन युवकांना त्याच्या दुकानात ,सर्व्हिस सेंटर मध्ये ट्रैनिंग देऊन नोकरी दिली गेली आहे, आज 18 वर्षांनंतरही बाजारात टिकून आहेत,अजितदादा च्या दूरदृष्टी व मार्गर्शनामुळे हजारो युवक स्वतःच्या पायावर आत्मविश्वाने उभे राहिले व आर्थिक दृष्ट्या आत्मनिर्भर झाले आहेत , अजितदादा च्या दूरदृष्टी हीच खरी यामागील ताकद आहे.
2002 ते 2026 : यशाचा आढावा
जेव्हा 2002 ते 2026 या काळात काही प्रशिक्षणार्थींचा आढावा घेतला, तेव्हा एक गोष्ट ठळकपणे समोर आली—
योग्य तांत्रिक कौशल्य आणि वेळेवर मिळालेलं मार्गदर्शन आयुष्याची दिशा बदलू शकतं.
आज हे युवक:
- व्यवसाय प्रगती पथावर नेऊन सर्वजण आत्मनिर्भर झाले सर्वजण आहेत
- AI-डिजिटल युगाशी जुळवून घेत आहेत
- नवीन टेक्नॉलॉजी शिकून स्वतःला, इतरांना नोकरी कामधंदा देऊन आर्थिक दृष्ट्या सक्षम झाले आहेत
- गेल्या वीस वर्षात सुमारे ४८५०० पेक्षा जास्त युवक-युवतीना या क्षेत्रात यश मिळवले

‘कर्मयोगी’अजितदादा चे राजकीय क्षेत्रांशिवाय , कौशल्याशी जोडलेलं काम
अजितदादा चे राजकीय क्षेत्रात असताना हि नेहमीच युवक वर्गा कल्याणा साठी रात्रंदिवस प्रयत्नशील राहणाऱ्या अजितदादा यांचे युवकावर्गाच्या कल्यानासाठी केलेले प्रेरणादायी कार्य समाजा पुढे या लेखानिमित्ताने सादर करत आहोत, हा लेख कोणत्याही राजकीय भूमिकेतून लिहिलेला नाही.
हा लेख आहे:
- हाताला काम देणाऱ्या कौशल्यांची गोष्ट,
- तंत्रज्ञानाच्या आधारावर उभ्या राहिलेल्या आयुष्यांची कथा
- रोजगार व स्वयंरोजगाराला जोडलेल्या वास्तवाची मांडणी
काम, कौशल्य आणि आत्मनिर्भरता — हाच या उपक्रमाचा केंद्रबिंदू राहिला आहे.
काही आठवण आजही महत्त्वाची आहे?
कारण:
- मोबाईल–लॅपटॉप–कॉम्प्युटर हे क्षेत्र सतत वाढत आहे
- या प्रशिक्षणामुळे युवक कायमस्वरूपी रोजगारक्षम झाले
- हे काम एका दिवसाचं नव्हे, तर 20 वर्षांचा सातत्यपूर्ण प्रवास आहे,
- राजर्षी शाहू रोजगार व स्वयं रोजगार प्रशिक्षण कार्यक्रम (२००७-०८ ) :उद्योग संचालनालय ,मुंबई, यांच्या मार्फत महाराष्ट्र शासनातर्फे श्री अजितदादा पवार यांच्या नेतृत्वाखाली यशस्वी पणे सर्वप्रथम महाराष्ट्रात मोफत प्रशिक्षण युवक -युवतींना देण्यात आले
हजारो युवक-युवती आज स्वतःच्या पायावर उभे आहेत, हीच श्री अजितदादा पवार याच्या प्रयत्नांची खरी पावती आहे.
भावपूर्ण श्रद्धांजली
(हजारो–लाखो प्रशिक्षणार्थींच्या वतीने)
“काम शिकवून हातांना बळ दिलं,
तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून आयुष्य उभं केलं.
मोबाईल, लॅपटॉप आणि कॉम्प्युटरच्या कौशल्यातून
आत्मनिर्भरतेचा मार्ग दाखवला.
ज्यांनी स्वप्न पाहणाऱ्या युवकांना दिशा दिली,
कष्ट करणाऱ्या हातांना आत्मविश्वास दिला,
आणि शिकून उभं राहण्याची संधी निर्माण केली—
अशा या कर्मयोगी कार्यास
आम्ही सदैव कृतज्ञतेने स्मरण करू.
ही केवळ आठवण नाही,
तर हजारो आयुष्यांमध्ये जिवंत असलेली प्रेरणा आहे.
या महान कर्मवीरास त्यांच्या कार्याला
हीच आमची मनःपूर्वक, भावपूर्ण श्रद्धांजली.”
FAQ
हा तांत्रिक प्रशिक्षण उपक्रम कधी सुरू झाला?
–16 ऑगस्ट 2008 रोजी.
कोणत्या प्रकारचं प्रशिक्षण देण्यात आलं?
–मोबाईल, लॅपटॉप व कॉम्प्युटर रिपेअरिंग, हार्डवेअर–सॉफ्टवेअर आधारित कौशल्य प्रशिक्षण.
आज या प्रशिक्षणाचा परिणाम काय आहे?
-हजारो युवक-युवती रोजगार व स्वयंरोजगाराच्या माध्यमातून आत्मनिर्भर झाले आहेत.
भविष्यात आणखी कोण कोणते प्रशिक्षण कार्यशाळा घेतले जाणार आहेत ?
प्रशिक्षण ची ऑनलाईन सोय आहे का ?
–होय

Excellent program, I was part of skill development program.
Many got benefitted.
Thank you M Tel and Ajit Dada for such great initiative.
All the best sir 👍
Thanks Shivani ,Wish you all the best, Keep in touch with us for future courses,